1977 Krizi’nin Temelleri

0
160
Kiriz’in Temelleri

Türkiye’de 1960’ların sonlarında ortaya çıkan ekonomik kriz nedeniyle kapsamlı bir yeniden yapılanma programı gündeme getirilmiştir. Ancak, 12 Mart öncesindeki AP hükümeti de, 12 Mart dönemindeki teknokratlar hükümeti de bu programı tam olarak uygulayamamıştır. 1973’teki Petrol Krizi ekonomik durumu daha da ağırlaştırmıştır. Sonrasında, 1973 seçimlerinde parçalı bir parlamento yapısı ortaya çıktı ve sonrasında güçlü-istikrarlı hükümetler kurulamamıştır.

I. MC hükümeti ise, ekonomik krizi daha da ağırlaştıran adımlar atmış, 1977 seçimleri için güç toplamaya çalışmıştır. Kısa vadede krizi erteleme olanaklarının bulunmasından yararlanarak seçim ekonomisi uygulamayı tercih eden I. MC hükümeti, 1977 başlarında ekonomik krizin daha fazla ertelenemeyeceği gerçeğiyle karşı karşıya kalmıştır.

Dolayısıyla 1977 yılı, ekonomik krize karşı bir IMF programının yürürlüğe konulması gerekliliğinin daha fazla ertelenemeyeceği yıl olmuştur. 1977 seçimleri de, gerçekte bu programı uygulama göreviyle karşı karşıya kalacak bir hükümetin ortaya çıkmasını sağlayacaktı. Dolayısıyla, bu koşullarda, seçim sonrasında kurulacak böyle bir hükümete yönelik en gerçekçi beklenti, şiddet olaylarının ve anti-demokratik uygulamaların son bulması, krizin demokrasi içinde aşılması düşünülmüştür (Gürsel, 1978).

Genç Bir Siyasetçi Ecevit 

1977 seçimlerine girerken CHP genel başkanı Bülent Ecevit, CHP’nin değiştiği mesajını vermiştir. Özellikle laiklik ve halkçılık anlayışındaki değişim açıktır. Seçmen de mesajı almakta gecikmemiştir. 1977 seçimlerinde MSP’nin oyu düşmüş, CHP oyları ise daha da artmıştır. Ama yine hiç bir parti çoğunluk elde edememiştir. AP 189, CGP 3, CHP 213, DP 1, MHP 16, MSP 24, bağımsızlar 4 milletvekili çıkarmıştır (Alkan, 1998). Seçim sonuçları  ufukta yine koalisyon hükümetini göstererek devam sorunların bir süre daha çözülemeyeceği düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Sağ ile sol AP ve CHP’de kutuplaşmıştır. CHP’ye göre, ülkedeki kargaşanın asıl sorumlusu AP’ydi. AP’ye göre ise, CHP komünistleri koruyarak ülkenin kargaşaya düşmesine neden olmuştur. CHP, seçimlerde, seçmenlerin önüne hakça düzenin kurulmasını öngören ve düzen değişikliği olarak nitelenen bir siyasal projeyle çıkmıştır.

Türkiye’de kaynakların adaletsiz dağılımı aynı zamanda bu kaynakların verimsiz bir biçimde kullanılmasına da yol açmıştır. CHP ise, gerçek ve hızlı kalkınmayı, hakça ve halkçı gelişmeyi sağlamak için halkla devletin elele vermesini sağlayacak, vurgunculara sağlanan devlet desteğinin ve verilen kredilerin halkın yapacağı yatırımlara yöneltilmesi yoluna gidilmiştir. Türkiye’nin hızla ağır sanayiler, temel sanayiler ve yatırım malları sanayileri ülkesi durumuna gelerek dışa bağımlılıktan kurtulması ve bağımsız bir sanayi toplumu durumuna gelmesi de ancak böyle mümkün olabilmiştir (Cumhuriyet, 1978).

Cumhuriyet (1978), Cumhuriyet ’78 Yıllığı, İstanbul: Cumhuriyet Y.

ALKAN, Mehmet Öznur (1998), “Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Seçimlerin Kısa Tarihi” Görüş Dergisi, No. 39, İstanbul, Tüsiad Yayınları.

GÜRSEL, Yücel (1978), “Emperyalist Finans Kuruluşları ve CHP İktidarı”, Yurt ve Dünya, Sayı: 11.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here