Çiçero: Roma’da Siyasi Düşünüş

0
291

Roma’da Siyasi Düşünüş: Çiçero ile önemli dönemini yaşıyor. Tam bir Roma düşünürü ve Roma stoacılığının doğal hukuk öğretisini formülleştirip kendinden sonraki Roma düşünüşünü bu yönden etkilemiştir. İ.Ö.106 yılında Orta İtalya’da ki Arpium kentinde doğmuştur. Daha sonra avukatlık, konsül, preatör gibi görevlerde bulunmuştur. Sezar’ın öldürülmesinden sonra Sezarcılar tarafından 30 senatörün öldürülmesi kararı alınır ve öldürülenler içinde Çiçero da vardır.

Çiçero’nun Felsefesi

Akademi filozofu Antiokhos’dan Platon’un felsefesini, Stoacı filozoflardan Stoacı felsefeyi dinlemiştir. Ona göre ‘Göklerdeki sürekli değişimler ve devrimler sırasında insan ırkının tohumunun atılacağı zaman gelince, bu tohuma tanrısal bir armağan olarak ruh bağışlanmıştır.’ Bu ruh akılsal ruhtur. Yani bu evrensel devletin yöneticisi akıldır. ‘Yasa yapılacak ve yapılamayacak olanı buyuran yüce akıldır. O doğanın gücüdür. O, ruhtur, bilginin aklıdır, adaletli olanla olmayanın ölçüsüdür.’ Şeklindeki ifadesiyle aklı yasa ile özdeşleştirmektedir.

Çiçero’n
un Doğal Hukuk Anlayışı
hukuk anlayışı
hukuk anlayışı

Yasa doğru akıldır. Aynı aklı, aynı yasayı paylaşanların aynı devletin üyeleri sayılmaları gerektiğini savunur. Yani tüm evreni kapsayan doğal yasaların yönetimi altındaki evrensel bir devleti oluşturmak amacındadır.

Çiçero’nun Siyasal Düşünceleri

Çiçero ‘Devlet’ adlı eserini aristokratları politikaya teşvik etme amaçlı yazmış, politikanın ve onunla uğraşanların üstünlüğünden bahsetmiştir. Yönetime doğuştan yatkınlıkları olanlar, duraksamaksızın devlet işlerine girmelidirler. Çünkü yurttaş topluluğu başka türlü yönetilemez, ruh yüceliği başka türlü gösterilemez.

Devlet tanımı
devlet tanımı
Çiçero’nun Devlet Tanımı

Çiçero ‘Devlet halktan başka bir şey değildir. Halk deyince herhangi bir biçimde bir araya toplanmış olan rastgele bir yığını değil, ortak bir yarar, amaç ile uyum halinde bulunan, hukuksal bağlarla birleşmiş insanlar topluluğunu anlatmış oluruz’ der. Dağınıklık ve göçebelikten yerleşiklik ve devlete geçişin altında ‘toplumsallık güdüsünün’ var olduğunu söyler.

Çiçero’nun Çokluğun Tiranlığı Düşüncesi

Çiçero demokrasinin eksisini şu şekilde belirtmiştir. Demokrasi sıradan bir vatandaşa siyasal haklar tanıdığı için, bu yönetimin eşitlik anlayışının, siyasal hakların herkesin yeteneğine göre dağıtılması gerektiren doğru eşitlik anlayışına ters olduğunu ifade eder.

‘En engin denizin en kudretli alevin bile küstah halk yığınından daha kolay zapt edileceğini’ söyler. Giderek tüm iktidar kitlede olursa bozulmanın neticesi olarak ‘Çoğunluğun tiranlığı’ gibi bir görüşü ortaya atar.

Karma anayasa anlaşıyı
Karma anayasa anlaşıyı

Karma Anayasa Anlayışı

‘Böylece ben monarkların uyruklarına karşı duydukları sevgiden dolayı krallığı, akıl vermedeki bilgeliğinden dolayı aristokrasiyi, özgürlüğünden dolayı da demokrasiyi yeğliyorum. Bir kez bir kamu devletinde, egemen ve monark niteliğinde bir öğe olmalıdır. İkincisi, bazı yetkiler aristokrasiye ayrılmalıdır. Üçüncüsü, belli bir takım konular karar ve yargılama için halka bırakılmalıdır.’

Emperyalizm kuramı
Emperyalizm kuramı
Çiçero’nun Emperyalizm Kuramı

Devlet adlı eserinde Roma Emperyalizm kuramının temellerini atmıştır. Roma’nın eyaletlerinin Roma tarafından yönetilmelerinin buralarda yaşayanlar için yararlı olabileceğini, yararlı ise bu yönetimin adalete uygun sayılacağını ileri sürmüştür.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here