Türkiye’de Köy Yönetimi ve Muhtarlık

0
372

Köy tüzel kişiliğinin organları muhtar, köy ihtiyar meclisi ve köy derneğidir. Muhtar heyeti ve derneği danışma organı, muhtar ise yürütme organıdır. Bu organlardan kısaca bahsedelim.

Muhtar: Köy yönetiminin başı, yürütme organı ve devletin temsilcisidir. Köylüler tarafından 5 yıllığına seçilir, siyasi partiler aday göstermez.

Muhtarın görevi köy ve devlet görevleri diye ikiye ayrılır. Muhtarın devlet İşleri; Hükümetçe bildirilen mevzuatları ilan etmek, kanun, tüzük, yönetmelik ve emirlerle kendisine verilen işleri görmek, köyün güvenliğini sağlamak, sağlıkla ilgili önlemler almak, asker ve vergi toplanmasında yetkililere yardımcı olmaktır. Muhtarın köy ile ilgili işleri; kamu tüzel kişiliğini temsil etmek, davalı davacı olarak köyü temsil etmek, ihtiyar meclisinin kararlarını uygulamak, köy için harcanacak paraları toplamak ve harcamaktır. Muhtarlar devletten maaş alır, Kaymakam ve Valinin vesayet denetimine tabidir. Köy yönetimi bünyesinde köy koruyucusu, imam kâtip ve köy koruyucusu bulunmaktadır (Karakılçık, 2013:213).

Köy İhtiyar Meclisi: Seçilmiş ve doğal olmak üzere iki tür üyeden oluşur. Seçilenler köy derneğince 5 yıl görev yapar. 20 yaşını dolduran ve 6 yıldır o köyde oturan Türk vatandaşı seçilebilir. Üye sayısı nüfusu binden az olan köylerde en az 8 binden fazla olan köylerde ise 12 kişidir. Bunların yarısı yedek yarısı asildir. Köy imamı ile öğretmen ise meclisin doğal üyesidir. Köy meclisinin görev ve yetkilerini şöyle sıralayabiliriz (Karakılçık, 2013:213).
  • İmece ve salma kararı vermek,
  • Muhtarın harcamalarını denetlemek,
  • Köy bütçesini kabul etmek,
  • İmeceye katılmayanlara ceza vermek,
  • Kamulaştırmaya karar vermek,
  • Köylüler arası anlaşmazlıkları çözmektir.
Köy Derneği: Köyde bulunan kadın ve erkek seçmenlerin oluşturduğu, köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerini seçen bir kuruldur. Köyün seçim kuruludur (Karakılçık, 2013, s. 213). Köy derneği, isteğe bağlı işlerin zorunlu olması köy imamı yoksa köye bir imam seçilmesi, bekçi ödeneğinin belirlenmesi gibi işleri karara bağlar. Köy derneği tüm köyün yönetime katıldığı bir arenadır. Eylem ve işlemleri ile vesayet denetimi dışındadır. Doğrudan demokrasi uygulamasına örnektir (Ökmen & Parlak, 2008:279).

Ökmen, Mustafa& Parlak, Bekir (2008). Yerel Yönetimler; Ülkeler, Yaklaşımlar ve Mevzuat. Bursa: Aktuel Yayınları.

Karakılçık, Yusuf (2013). Yerel Yönetimler. Ankara: Seçkin Yayınları.

M.Uğur DOLU

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here